»» HISTORIA FIZYKI NA ŚWIECIE ««
Trudno określić dokładnie chwilę od której człowiek zaczął się interesowć
poznawaniem przyrody . Najdawniejsze ślady kultur sprzed 5000 lat
znalezione w dolinach Nilu , Eufratu , Tygrysu , Indusu , świadczą o
prymitywnych próbach wykorzystania
natury . Ludzkość posiadła sztukę
wytwarzania narzędzi , uprawiania pól,
wytopu metali , liczenia oraz umiejętność
zapisu myśli.Zorganizowane społeczności wymagają planowania a to wymaga przewidywania zachowań natury . Obserwowano więc uważnie znaki na ziemi i na niebie łącząc zachowanie
ciał poruszających się w kosmosie z wydarzeniami na Ziemi.Rozpatrywano
wpływ "nieba" na losy ludzi . Tak narodziła się nauka mierzenia czasu oraz
astrologia.Obserwując powtarzalność faz Księżyca,wschodów i zachodów słońca wprowadzono pojęcia takie , jak miesiąc
, doba , rok czego następstwem było powstanie pierwszych kalendarzy . W Babilonie około 600 lat p.n.e. wiedza astronomiczna była tak rozległa że potrafiono przewidywać zaćmienia Słońca i Księżyca.Wileki krok naprzód zrobili Grecy dzięki swej filozofii opartej na spekulacjach myślowych . Dzięki nim powstały podwaliny europrjskiej kultury. Dali nam architekrurę, literaturę , teatr, a także filozofie matematykę i fizykę. Tak! Nazwa "fizyka" pochodzi od greckiego "physis" które oznacza naturę . Fizykami nazywano filozofów ,którzy posiedli wiedze z dziedziny astronomii, biologii oraz mechaniki . Spekulacje myślowe posuneły wiedzę teoretyczną bardzo daleko naprzód.Sformuowano zasady i prawa,które rządzą światem i dały się zamknąć w postaci wzorów geometrycznych i matematycznych .
Arystoteles opracował model wszech- świata , w którym planeta Ziemia jako
najdoskonalsze ciało ma krztałt kuli i leży na środku świata . Jak wszyscy dobrze wiemy model ten nie dotrwał do obecnych
czasów , gdyż największą słabością
greckich filozofów było niepotwierdzanie
hipotez przez doświadczenia .W czasach
średniowiecza przyjęty został , z innych przyczyn niż u Arystotelesa , geocentryczny model świata udoskonalony przez Ptolemeusza. Uważano, że Bóg wybrał Ziemię za miejsce szczególne i dlatego musi ona być w samym centrum Wszechświata.
W wieku XV rozpoczęły się czasy Renesansu i odkryto wiele do tej pory nieznanych , bądź zapomnianych dzieł myślicieli starożytnych.Wróciły
po blisko tysiącletniej przerwie greckie ideały sztuki , literatury , kanony
piękna .Przygotowywano podstawy pod wielką rewolucję naukową , jaka rozpoczęła się w XVII wieku . Mikołaj Kopernik stworzył nowy model
świata ze Słońcem w jego centrum . Podobnie jak wcześniejsze , był to
model matematyczny . Kopernik wprawdzie obserwował niebo i gwiazdy , ale nie posiadał odpowiednich przyrządów , aby móc udowodnić swoją teorię . Pierwsze eksperymentalne potwierdzenie jego teorii zawdzięczamy włoskiemu matematykowi fizykowi Galileo Galilei zwanemu Galileuszem . Wykorzystał on holenderski wynalazek - lunetę astronomiczną
i przeprowadził bezpośrednie obserwacje Układu Słonecznego . Zaobserwował fazy planet Wenus
i Merkurego ( zjawiska podobne do faz Księżyca) , odkrył księżyce Jowisza , opisał ich ruch i dzięki
temu zgromadził wiele dowodów potwierdzających słuszność teorii
heliocentrycznej.Galileusz wiele przemyśleń oparł na doświadczeniach to też
dlatego uważamy go za prekursora eksperymentu w fizyce .Największego
jednak przełomu w tej dziedzinie nauki dokonał Izaak Newton . W swoim
dziele wydanym w 1687 r. formułuje on zasady mechaniki uważane odtąd
za podstawowe zasady ruchu ciał . Newton odkrył prawo powszechnego
ciążenia i wyjaśnił , jakie siły powodują ruchy planet . Wieki XVIII i XIX
to czasy odkryć , które stworzyły tzw . fizykę klasyczną . Fizyka wyraźnie
oddzieliła się wówczas od medycyny i biologii , rysował się coraz głębszy
rozdział z chemią . Fizyka jako samodzielna gałąź nauki sama zaczęła się
dzielić na mechanikę , optykę , elektrostatykę , kalorymetrię ... Odkrycia
naukowe wpływały na rozwój techniki , technika zaś tworzyła możliwość
produkowania coraz doskonalszych maszyn i urządzeń.Wielu naukowców
zasłużyło się również jako
odkrywcy i inżynierowie . Anglik James Watt opracował zasady działania maszyny parowej , a potem przez wiele lat był konstruktorem i właścicielem fabryki produkującej te maszyny . Fabryka ta istnieje do dziś i wyt- warza doskonałe silniki lotnicze . Na przełomie XIX i XX wieku miało miejsce kilka odkryć,które przyczyniły się do kolejnej rewolucji w fizyce . Odkrycie elektronu , promieni X , radioaktywności , potem jądra atomowego zaczyna nową epokę - fizyki współczesnej.W tym czasie jeden z największych fizyków naszych czasów, Albert Einstein, opublikował szczególną(1905 r.), a potem ogólną(1916 r.) teorię względności . Nielsowi Bohrowi , Erwinowi Schroedingerowi , Louisowi de Broglie i Maxowi Planckowi zawdzięczamy podstawy fizyki kwantowej . Obecnie badania fizyczne mają inny charakter . Czasy , gdy pojedyncze wybitne osoby mogły dokonywać przełomowych odkryć , minęły. Praca odbywa się w zespołach , w których znajdują się teoretycy , eksperymentatorzy, informatycy, matematycy, technicy i inni. Bardzo duża
liczba danych otrzymywana we wszystkich laboratoriach na świecie jest
nie do ogarnięcia przez pojedynczego człowieka . Czasy współczesne nakładają na naukowców również obowiązek informowania społeczeństwa. Powinno ono mieć świadomość konsekwencji rozpowszechniania odkryć naukowych i umieć ocenić ich przydatność . Dobra znajomość nauk przyrodniczych i ogólna wiedza techniczna w społeczeństwie jest podstawą do kierowania rozwojem nauki i pozwala przypuszczać , że rozwój ten
będzie się odbywał nie ku zagładzie, ale dla dobra ludzkości.
|